Kroniki epizodów wojennych - 1 - Westerplatte: Załoga śmierci (wyd. II)

Drugie wydanie komiksu Mariusza Wójtowicza-Podhorskiego (scen.) i Krzysztofa Wyrzykowskiego (rys.) Westerplatte. Załoga śmierci. Album o objętości 128 stron (100-stronicowy komiks i suplement historyczny) jest paradokumentalnym zapisem 7 dni bohaterskiej obrony WST oraz okresu bezpośrednio ją poprzedzajacego. Komiks opowiada też krótko o wcześniejszych dziejach półwyspu. Plansze graficzne uzupełniają zdjęcia archiwalne, teksty ujawniające nieznane szczegóły obrony Westerplatte, przedstawiające dzieje tego miejsca na przestrzeni od okresu powojennego do dzisiaj, a także plany, mapy, wizualizacje obiektów obronnych, opisy broni, kalendarium wydarzeń i inne.

Głównymi atutami fabularnymi albumu są jego paradokumentalny charakter, wyczucie dramaturgii, czytelność i znaczna objętość, a przede wszystkim przedstawienie prawdziwej historii obrony WST, czyli odkłamanie mitu o wyłącznym dowództwie mjr Sucharskiego i oddanie sprawiedliwości faktycznemu dowódcy obrony w dniach 3-6 września 1939 r. - kpt. Dąbrowskiemu, który przejął dowództwo na skutek załamania psychicznego majora. Fabuła Mariusza Wójtowicza-Podhorskiego, znawcy tematu, autora obszernego opracowania książkowego Westerplatte 1939. Prawdziwa historia (2009), skonstruowana na podstawie zgromadzonych dokumentów, ukazuje też, że w sprawie długości obrony istniały zasadnicze rozbieżności wśród dowodzących. To bardzo dramatyczne sceny, nie mniej niż obrazy samej walki. Podobnie ostre spory, dotyczące ataku, toczyły się wśród oficerów niemieckich, będących pod presją wyższego dowództwa i samego Hitlera, nalegającego na jak najszybsze zdobycie Westerplatte. Album opisuje więc precyzyjnie nie tylko działania obrońców, ale także dokładnie przedstawia działania atakujących. Komiks nie wygładza ani języka obrońców, ani zachowań szeregowych żołnierzy. Działali w warunkach skrajnie trudnych, większość nie znała wojny, stąd objawy paniki i strachu wśród kilku z nich są zrozumiałe, nie ujmują jednak nic z bohaterstwa całej załogi.

Niezaprzeczalną zaletą komiksu są czarno-białe rysunki wykonane przez Krzysztofa Wyrzykowskiego, grafika specjalizującego się w komiksie, jednego z najlepszych rysowników parających się trudną tematyką historyczną. Komiks o Westerplatte był jego pełnoalbuowym debiutem. Narysowanie 100 plansz komiksu do dzisiaj jest w Polsce ewenementem. Od tego czasu artysta stworzył kilkanaście komiksów historycznych oraz okładek (m. in. o zabójstwie księdza Popiełuszko, Łupaszce, Korfantym, żołnierzach wyklętych).

Uroczysta premiera nowego wydania komiksu miała miejsce na Westerplatte 1 września 2012 roku o godz. 12.00 w ruinach dawnych koszar.

Pierwsze wydanie albumu ukazało się w 2004 r. i wzbudziło sporą sensację oraz duże zainteresowanie mediów i czytelników. Wielu krytyków twierdzi, że od tego tytułu rozpoczęła się w Polsce moda na komiksy historyczne. Nakład publikacji wkrótce się wyczerpał i przez lata była ona pozycją wielce poszukiwaną, osiągająca na aukcjach wysokie ceny.

Drugie wydanie albumu zostało poprawione i uzupełnione. Otrzymało też nową okładkę. Album ukazuje się w szczególnym momencie - 5 sierpnia zmarł bowiem ostatni uczestnik obrony Westerplatte mjr Ignacy Skowron. Jego apel o wsparcie społecznej inicjatywy budowy Muzeum Westerplatte jest opublikowany w komiksie.

Premiera drugiego wydania komiksu zbiega się z premierą nowego filmu poświęconego obronie Wojskowej Składnicy Tranzytowej - Tajemnica Westerplatte, wpisując się tym samym w gorącą artystyczno-historyczną dyskusję na temat polskiej historii i sposobów jej przedstawiania.