Językowy obraz rodziny jako nośnika wartości w czasopismach laickich i katolickich w latach 2010-2015

To, jakich słów używamy do opisywania otaczającego nas świata, jest odbiciem tego, w jaki sposób go postrzegamy. W swojej rozprawie doktorskiej Anna Mazurkiewicz podjęła się zadania tyleż frapującego, co ryzykownego: postanowiła sprawdzić i przeanalizować, jakim językiem posługują się współczesne media w kontekście zagadnień związanych z rodziną. Opierając się na artykułach z czasopism świeckich, takich jak „Wysokie Obcasy”, „Twój Styl” i „Zadra”, oraz tych zaczerpniętych z czasopism katolickich, autorka uważnie przygląda się zawartemu w nich obrazowi tej najmniejszej, a zarazem niezwykle ważnej komórki społecznej. W efekcie powstała fascynująca, pełna celnych obserwacji publikacja, która uświadamia, jak różne znaczenie dla dzisiejszych Polaków ma rodzina i w jaki sposób język może przyczynić się do określania jej wartości.

W ostatnich latach zagadnienie dotyczące zdefiniowania znaczenia leksemu rodzina było dosyć często poruszane w mediach, głównie ze względu na postulaty – wysuwane przez środowiska LGBT, grupy lewicowe i feministyczne – o prawną regulację związków homoseksualnych oraz o prawo par homoseksualnych do adopcji dzieci. Żądano zmiany dotychczas istniejącej definicji rodziny, jednoznacznie wskazującej na odmienność płci małżonków, regulację prawną związku oraz możliwość posiadania potomstwa. Dyskusja na temat praw homoseksualistów do zawierania małżeństw oraz adopcji dzieci w dyskursie medialnym pojawia się regularnie, podobnie jak połączenie 'rodzina homoseksualna' czy zestawienie 'homorodzina'. Nasuwa się zatem pytanie: czy jest możliwa zmiana dotychczas istniejącej eksplikacji rodziny na tę proponowaną przez środowiska homoseksualne? Czy zmiany w rozumieniu definicji leksemu rodzina, zachodzące na przestrzeni wieków, wskazują, iż możliwe jest tak radykalne przedefiniowanie słowa, stanowiącego jedną z najważniejszych wartości dla społeczeństwa polskiego?

Autorka podjęła się trudnych badań. Pisać dzisiaj o rodzinie – obojętnie czy w sposób naukowy czy tworząc kolejne teksty medialne, publicystyczne, ideologiczne, a nawet propagandowe – znaczy wejść w swoiste oko cyklonu ideologicznych i religijnych dyskursów, wielkich sporów o istotę tej najmniejszej a zarazem najważniejszej komórki każdej ludzkiej społeczności. Tym bardziej doceniam trud badawczy Pani Anny Mazurkiewicz, która porównuje językowe obrazy rodziny w dwóch stojących na antypodach ideowych dyskursach: laickim (o wyraźnym nachyleniu feministycznym) i religijnym (katolickim). Są to rzeczywiście przeciwstawne bieguny różnego rozumienia rodziny. […] Autorka w sposób wyważony, wolny od ideowych uprzedzeń porównuje te sprzeczne językowe obrazy rodziny.

prof. dr hab. Kazimierz Ożóg