Nowoczesność i egzotyka. Praktyki podróżopisarskie w dwudziestoleciu międzywojennym

Książka poświęcona została polskim relacjom z podróży do Afryki, Ameryki Południowej oraz Azji, które powstały w latach 1918-1939. Analizie poddano publikacje różnorodne gatunkowo i stylistycznie, zarówno obecne do dziś w obiegu czytelniczym, jak i zupełnie zapomniane. Centralne miejsce w pracy odgrywają dwie tytułowe kategorie: nowoczesność oraz egzotyka, uwidaczniające się i przecinające w praktykach podróżopisarskich dwudziestolecia międzywojennego. Relacje z pozaeuropejskich wypraw analizowane są w monografii wieloaspektowo, z uwzględnieniem trybu podróży, wykorzystywanego środka transportu czy uwikłania w rodzime projekty kolonialne, związane z mocarstwowymi aspiracjami Drugiej Rzeczypospolitej. Pozwoliło to nakreślić szeroką panoramę polskiej literatury podróżniczej okresu międzywojennego, a tym samym wzbogacić dotychczasową wiedzę na temat dziejów pisarstwa niefikcjonalnego.

W istocie Paczkowski materiał podróżopisarski rozpatruje w szerokim kontekście kultury, co pozwala mu na umieszczenie obok siebie relacji autorów znanych, zapomnianych, zapoznanych czy w ogóle nieznanych, bez uwzględniania hierarchii estetycznej. Autor- literaturoznawca napisał książkę o walorach interdyscyplinarnych, opartą na niejednorodnych narzędziach badawczych, która może zainteresować nie tylko polonistów, ale też szereg czytelników zainteresowanych historią, życiem społecznym i polityką II RP, antropologią podróży, przeszłością turystyki, interakcjami międzykulturowymi czy meandrami kolonializmu.

[z recenzji prof. UMCS dr hab. Ewy Pogonowskiej-Bezrąk]

Mikołaj Paczkowski – dr, literaturoznawca i kulturoznawca, kierownik projektu grantowego „Nowoczesność i egzotyka. Podróżopisarstwo polskie w dwudziestoleciu międzywojennym” na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także pracownik Biblioteki Narodowej w Warszawie. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół historii literatury i kultury artystycznej XX wieku (ze szczególnym uwzględnieniem okresu międzywojennego), komparatystyki literackiej i kulturowej oraz kontekstów antropologicznych w literaturoznawstwie. Publikował m.in. w „Porównaniach”, „Zagadnieniach Rodzajów Literackich” czy „Postscriptum Polonistycznym”.