Triumf kinematografu. Wczesne kino nieme w kontekście sztuk

Książka jest spojrzeniem na europejskie (w mniejszym stopniu amerykańskie) kino drugiej dekady XX wieku w kontekście jego miejsca wśród tradycyjnych sztuk, zwłaszcza literatury i teatru, ale też tańca i pantomimy. Składa się z czterech zasadniczych części. Część pierwsza poświęcona została refleksjom na temat kina włosko-francuskiego pisarza Ricciotto Canudo, druga narodzinom koncepcji kina artystycznego, działalności wytwórni Film d’Art oraz SCAGL, a także dorobkowi filmowemu wybitnego reformatora teatru André Antoine’a. Część trzecia, zatytułowana W kręgu tańca i pantomimy, dotyczy relacji kina niemego z wymienionymi sztukami, również związków z filmem wielu artystów, między innymi Hugona von Hofmannsthala i Maxa Reinhardta. Czwarta część skupia się na filmowych fascynacjach pisarzy-ekspresjonistów.

Książka Joanny Wojnickiej jest oryginalną próbą całościowego spojrzenia na niedocenione w historiografii filmowej dwunastolecie kina niemego. Autorka wyróżniła badawczo lata 1908–1920, ale zarazem wykazała się świetną znajomością tego wszystkiego, co tę cezurę poprzedziło i co nastąpiło bezpośrednio po niej. Swoje wywody oparła na ważnej przesłance, w myśl której fundamentalne znaczenie dla rozwoju sztuki filmowej miało eksperymentalne zajmowanie się filmem przez sławnych ludzi teatru, malarzy, muzyków i poetów na początku XX wieku. Nowe, pierwsze w pełni techniczne medium filmu przede wszystkim ciekawiło, intrygowało i inspirowało. Dla artystów drugiej dekady XX wieku okazało się atrakcyjne i produktywne, co dało autorce sposobność, by pokazać konsekwencje nieuniknionych interakcji. Stąd też rola, jaką przypisuje ona wybitnym pisarzom i poetom, by wymienić tylko Guillaume’a Apollinaire’a, Hugona von Hofmannsthala i Gabriela d’Annunzia.

Z recenzji prof. Krzysztofa Kozłowskiego

Joanna Wojnicka – historyk filmu, profesor nadzwyczajny w Instytucie Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się historią kina europejskiego, a także związkami kina z innymi sztukami, przede wszystkim literaturą i teatrem. Autorka książek: Świat umierający. O późnej twórczości Luchino Viscontiego (2001), Słownik wiedzy o filmie (wraz z Olgą Katafiasz, 2005, 2009), Dzieci XX Zjazdu. Film w kulturze sowieckiej lat 1956–1968 (2012, nominacja do nagrody PISF dla najlepszej książki filmowej roku), Historia filmu. Od Edisona do Nolana (wraz z Rafałem Syską, 2015), Prorocy, kapłani, rewolucjoniści. Szkice z historii kina rosyjskiego (2019). Redaktorka (wraz z Grażyną Stachówną) tomów Autorzy kina europejskiego (2003) oraz Autorzy kina polskiego (2004). Zredagowała tom Od Puszkina do Brodskiego. Adaptacje literatury rosyjskiej (2017). Opublikowała wiele artykułów w czasopismach i książkach zbiorowych.

Publikacja dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej oraz Instytutu Sztuk Audiowizualnych