Robaków rozgryzać nie wolno

Nie o froncie. O życiu, które zostaje po nim. „Robaków rozgryzać nie wolno” to książka opowiedziana z najbliższej możliwej perspektywy – z wnętrza świata prywatnego, który został nagle przerwany, zniszczony albo na zawsze zmieniony.

Składają się na nią historie ludzi, którzy nie trafiają na pierwsze strony gazet, a jednak to właśnie na nich najbardziej odciska się doświadczenie przemocy, straty i rozpadu codzienności.

Autorka – Tetiana Kolesnychenko – oddaje głos tym, którzy zwykle pozostają niewidoczni: rodzinom, dzieciom, osobom próbującym przeżyć kolejne dni po utracie bliskich, w rzeczywistości, która przestała być bezpieczna i zrozumiała. Bez patosu, bez wielkich słów, bez efektów obliczonych na szybkie poruszenie emocji. Jest tu codzienność – ta sprzed katastrofy i ta, która zaczyna się po niej, już na innych zasadach.

Integralną częścią książki są fotografie Macieja Stanika. Nie pełnią one funkcji ilustracyjnej – stanowią równoległą, wizualną opowieść. Oszczędne, uważne, pozbawione dosłowności kadry pogłębiają sens tekstów, skupiając się na detalu i ciszy. Razem z reportażami tworzą spójną narrację o pamięci, stracie i próbie dalszego życia.

To opowieść o żałobie i normalności, która musi zostać zbudowana od nowa. O tym, jak wygląda życie „po”, kiedy nie da się wrócić do tego, co było, a przyszłość pozostaje niepewna. O doświadczeniu, które wnika w prywatne światy i zostaje w nich na długo.

„Robaków rozgryzać nie wolno” to literatura faktu najwyższej próby – oszczędna, precyzyjna, pozbawiona efekciarstwa. Książka, która nie krzyczy, nie epatuje przemocą i nie próbuje wstrząsnąć czytelnikiem na skróty. Jej siłą jest cisza, uważność i bliski plan.

Toważny debiut i jedna z tych książek, które zostają z czytelnikiem długo po zamknięciu ostatniej strony – bo opowiadają o największym dramacie XXI wieku w naszej części świata poprzez losy konkretnych ludzi.

Głosy stojące za tą opowieścią:

Tetiana Kolesnychenko – dziennikarka specjalizująca się w tematyce wschodnioeuropejskiej. Laureatka Nagrody im. Dariusza Fikusa (2024 i 2025), Nagrody Grand Press (2024) oraz Nagrody PAP im. Ryszarda Kapuścińskiego (2025). Od 2022 roku relacjonuje wojnę Rosji przeciwko Ukrainie.

Maciej Stanik – fotoreporter specjalizujący się w reportażach społecznych. Laureat Nagrody Grand Press Photo (2021), Nagrody im. Dariusza Fikusa (2024) oraz Nagrody Grand Press (2024). Dokumentował wydarzenia m.in. w Syrii, Afganistanie i Górskim Karabachu.