Starzenie się, starość i umieranie osób z niepełnosprawnością intelektualną

Celem tego opracowania, które ma charakter przeglądowy, jest zobrazowanie najważniejszych tendencji związanych ze starzeniem się i starością osób z niepełnosprawnością intelektualną, uporządkowanie zgromadzonej dotychczas wiedzy i wskazanie na obszary wymagające pogłębiania. W poszczególnych rozdziałach książki odniesiono się do różnych aspektów starzenia się i starości; za zasadne przyjęto oddzielne omówienie aspektu biologicznego oraz psychospołecznego.

W rozdziale pierwszym opisano kwestie dotyczące długości życia przedstawicieli populacji niepełnosprawnych intelektualnie oraz jej determinanty, jak również wybrane, najczęściej obserwowane w starszym wieku, problemy zdrowotne występujące w sferze fizycznej (m.in. cukrzyca, zaburzenia układu krążenia, nowotwory) i psychicznej (np. demencja). Odniesiono się do zmian zachodzących w sprawnościach poznawczych, osobowości i temperamencie jednostek z niepełnosprawnością intelektualną. Przeanalizowano zachowania zdrowotne oraz ich środowiskowe i osobiste uwarunkowania. Podkreślono problem wielorakiej dyskryminacji w dostępie do opieki zdrowotnej.

W rozdziale drugim przedstawiono problematykę doświadczania starzenia się i starości, w tym postawy osób niepełnosprawnych intelektualnie wobec tej fazy życia – obserwowanej u innych oraz przeżywanej, potrzeby psychospołeczne osób starszych ze wskazaniem na uwarunkowania ich zaspokajania, pozytywne tendencje obrazujące swoisty rozkwit (wzrost) u osób niepełnosprawnych intelektualnie osiągających wiek starszy. Podkreślono rolę życiowych doświadczeń w budowaniu tożsamości oraz zachowaniu integralności osobowej.