Witamy w zatrutym kielichu

To było prawdziwe błogosławieństwo, że Jamie Galbraith zgodził się doradzać nam w ministerstwie finansów, w okresie naszej historycznej walki przeciwko skrajnej gospodarczej bezrozumności, w jej skrajnie mściwej postaci. Mieć w Jamesie bliskiego przyjaciela to już niemal szczyt szczęścia.

Janis Warufakis, były Minister Finansów Grecji 

Kryzys gospodarczy w Grecji to katastrofa na skalę międzynarodową, a jednocześnie jeden z najbardziej wyjątkowych dramatów polityczno-monetarnych naszych czasów. Kłopoty finansowe małego europejskiego kraju stały się zagrożeniem dla euro jako takiego, a jednocześnie ujawniły słabość ideału jedności europejskiej. Rozwiązania proponowane przez liderów Europy stały się zarzewiem wojny na dumne słowa i przyczynkiem do walki o utrzymanie swojego na wierzchu. Jak twierdzi znany ekonomista James K. Galbraith rozwiązania te nie mogą się sprawdzić, ponieważ opierają się na niewłaściwych przesłankach. To właśnie hipokryzja partnerów europejskich skłoniła byłego ministra finansów Grecji Janisa Warufakisa do powitania Galbraitha jako swojego doradcy w Atenach słowami: „Witamy w zatrutym kielichu”.

Galbraith przedstawia nam fascynujący, pouczający i inspirujący zbiór tekstów – listów oraz prywatnych notatek kierowanych do amerykańskich i greckich urzędników. Prezentuje również wcześniej niepublikowane eseje – w których poddaje analizie sam kryzys, jego przyczyny, przebieg oraz sens, jak również zasadność samego programu oszczędności narzuconego greckim obywatelom. W pełnych emocji, mocnych słowach autor rozprawia się z polityką gospodarczą, która jego zdaniem „budzi moralne obrzydzenie”. Stara się otworzyć światu oczy i przedstawić opisywane wydarzenia jako współczesną grecką tragedię, która swoją skalą wykracza dalece poza granice jednej małej gospodarki.

Przewracając kartki tej książki, oczy otwierają się coraz szerzej. Każdy czytelnik sam może dojść do prawdy oraz przekonać się, kto czemu jest winien, kto za co powinien odpowiadać, a tym samym jak nader często sprymitywizowane są medialne przekazy i jak przekłamane bywają niektóre komentarze „znanych ekonomistów” oraz gazetowych, telewizyjnych i internetowych „ekspertów”, zabierających głos w sprawie greckiej sagi. Także w Polsce. Miejmy nadzieję, że ta książka utrudni im czarowanie i omamianie zainteresowanych osób, których przecież nie brakuje, a których zapewne będzie jeszcze więcej wraz z pojawianiem się kolejnych faz trwającego dramatu i ich kulminacyjnych momentów.

Z przedmowy prof. Grzegorza W. Kołodko

Nie sposób nie zgodzić się z Jamesem Galbraithem, gdy pisze on, że grecki kryzys gospodarczy to jeden z największych dramatów ekonomiczno-politycznych naszych czasów (…), a zarazem wielki sprawdzian dla euro. Podziwiam profesora Galbraitha za jego wkład w rozwój teorii ekonomii, ale również za to, że nie dał się skuć w kajdany ideologii i potrafi trzeźwo oceniać rzeczywistość. W pełni zgadam się z jego wnioskami.

Giuseppe Guarino, były Minister Finansów Włoch

Lektura tekstów Jamesa K. Galbraitha pozwala odświeżyć umysł, a jednocześnie także pogodzić się z rzeczywistością. Zatruty kielich to historia prawdziwa. W tym kielichu faktycznie była szczypta cykuty. Pocieszenie możemy jednak czerpać z tego, że przynajmniej znamy prawdę.

Michel Rocard, były Premier Francji