Ideologie nauk społecznych – warianty interpretacyjne

Najogólniejsza teza, którą formułujemy w tej książce, ma wydźwięk zdecydowanie antypoststrukturalny: „prawda” to nie tylko element retoryki potocznej ludzi, to też nie tylko termin używany nierefleksyjnie przez autorów naukowych, lecz to również, co bardzo prawdopodobne, składnik głębszej świadomości społecznej oraz element podstaw teoretycznych dyscyplin nauk społecznych, w których prawda nie musi być formułowana explicite – jednak mimo to pojawia się jako element z redukcji pewnych terminów stosowanych wobec niej ekwiwalentnie.

Szkice zebrane w tej książce powstały w latach 2011–2012. Związane są – instytucjonalnie i przestrzennie – z Uniwersytetami Zielonogórskim (Zielona Góra), Poznańskim (Poznań) i Wrocławskim (Wrocław).

W tej książce dokonamy zawężenia „poststrukturalizmów w naukach społecznych”. Będziemy się posługiwać słowem „poststrukturalizm” każdorazowo w cudzysłowie – co ma oznaczać, że nie traktujemy krytykowanych w książce orientacji teoretyczno-badawczych w naukach społecznych jako dokładnych odzwierciedleń poststrukturalizmu jako orientacji teoretycznej w filozofii.

Teksty, które składają się na tę książkę, dotyczą w swej dużej części zagadnienia ideologii w naukach społecznych. Stanowią ważną dla nauk społecznych próbę oddzielania od siebie postulowanej jako obiektywna nauki od ideologii. Rozumiejąc wyłącznie idealny (często zawodny w praktyce zastosowania) charakter kryteriów wskazywanych w akapicie powyżej jako kryteria odróżniania nauki od ideologii, zastanawiamy się głębiej nad zjawiskiem ideologii w dziedzinie założeń i twierdzeń we współczesnych naukach społecznych. Skupiamy się zwłaszcza na nurtach „poststrukturalnych” (cudzysłów został użyty rozmyślnie), bo te explicite nie odżegnują się od ideologii – zgoła przeciwnie, nobilitując niektóre z nich jako pożądany element twierdzeń naukowych.

fragment wstępu